Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül çizgisinin eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir nefes ise narin notaları örter. Güç damakta zayıf fakat burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.